
شهرستان سرخس که در نخستين نقطه ورودي جاده ابريشم در کشورمان واقع شده است، بناهاي مهم تاريخي مانند مزار شيخ لقمان سرخسي (عارف قرن چهارم و استاد و معلم شيخ ابوسعيد ابوالخير)، رباط شرف، پل خاتون، طاق دوبرار و ده ها تپه باستاني مربوط به دوران قبل و بعد از اسلام را در خود جاي داده است که مرمت آن ها نيازمند توجه مضاعف مسئولان است. همان طور که اشاره شد يکي از بناهاي مهم و تاريخي شهرستان، آرامگاه «شيخ لقمان سرخسي» عارف نامدار قرن چهارم است. براي آن که در جريان رسيدگي به اين اثر تاريخي و همچنين رباط شرف قرار بگيريم به سراغ رئيس سابق اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري شهرستان رفتيم و وي پاسخ گوي سوالات خراسان شد.
۴ مقرنس از تزيينات گچ بري فضاي داخلي آرامگاه شيخ لقمان سرخسي عارف قرن چهارم در شهرستان سرخس مرمت شده است. رئيس سابق اداره ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي سرخس با اعلام اين مطلب در گفت و گوي اختصاصي با خبرنگار خراسان مي افزايد: براي مرمت اين مقرنس ها ۴۰ ميليون تومان هزينه شده است.
«محمدرضا عالي شأن» افزود: براي پي گيري محوطه سازي بافت پيراموني مزار «بابا لقمان» موضوع، ابتدا در شوراي فني اداره کل استان مطرح و مصوب شد و پس از آن با توجه به تاريخي بودن محوطه اطراف آرامگاه، کاوش هاي باستان شناسي در نقاط مختلف انجام شد و نتايج آن نيز در اختيار کارشناسان معاونت ميراث فرهنگي اداره کل قرار گرفت که پس از اين مرحله، طرح جامع محوطه سازي توسط کارشناسان طبق ضوابط ميراث فرهنگي تهيه شد و از آن جا که طبق مصوبه شوراي اسلامي شهر سرخس قرار بود اجراي محوطه سازي با مشارکت شهرداري و ميراث فرهنگي انجام شود، نقشه در اختيار شهرداري سرخس قرار گرفت.
يکي از گلايه هاي هميشگي بازديدکنندگان از اين اثر تاريخي، نبود امکانات رفاهي از جمله آب خوري، سرويس بهداشتي و مکان استراحت براي زائران و مسافران بود.رئيس اداره ميراث فرهنگي سرخس در پاسخ به پي گيري خراسان گفت: با توجه به نياز مبرم زائران و بازديدکنندگان به سرويس هاي بهداشتي، در اولين اقدام اجرايي ۸ چشمه سرويس بهداشتي با کليه امکانات و تجهيزات احداث و آماده بهره برداري شد که اعتبار سال هاي ۹۰ و ۹۱ اين پروژه مبلغ ۸۵ ميليون تومان بود و براي ساير اقدامات هم برنامه هايي در دست اجراست.
رئيس سابق اداره ميراث فرهنگي سرخس درباره ديگر اولويت هاي کاري ميراث فرهنگي سرخس به خراسان گفت: مشخص شدن حريم عرصه بناي تاريخي «رباط شرف» يکي از اين اقدامات بوده که به وسيله حصارکشي اطراف اين بنا انجام شد. «عالي شأن» افزود: اعتباري معادل ۴۰ ميليون تومان براي اين پروژه هزينه شد. وي افزود: از جمله آثار تاريخي حريم رباط شرف، ۵ کوره آجرپزي است که آجر مورد نياز بناي رباط شرف از اين کوره ها تأمين مي شده است. وي خاطر نشان کرد: رباط شرف يک کاخ رباط دوره سلجوقي است که هزار نمونه آجر در ساخت آن به کار رفته است و اين بنا به «موزه آجر ايران و جهان» هم شهرت دارد.
رئيس سابق اداره ميراث فرهنگي سرخس همچنين افزود: به تازگي موزه اي با عنوان بافت ها و نقش ها در فضايي به مساحت ۱۴۰ مترمربع در اين اداره ايجاد شده که ۱۶ اثر هنري شامل قاليچه، گليم، سوزن دوزي و ۳ دار نمادين قاليچه و گليم در آن بر پا شده است.برنامه هايي هم براي توسعه بافت هاي سنتي در اين شهرستان در دست اقدام است.
رئيس اسبق داره ميراث فرهنگي سرخس همچنين به خبرنگار خراسان گفت: هم اکنون بيش از ۱۴۰ رشته مهارتي موجود در بخش مشاغل خانگي سايت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي به حوزه کاري ميراث فرهنگي و صنايع دستي اختصاص يافته که از سال گذشته تاکنون ۷۰۰ متقاضي دريافت تسهيلات در بخش صنايع دستي ثبت نام کرده اند و از اين تعداد تاکنون بيش از ۵۰۰ متقاضي به بانک هاي عامل براي دريافت وام تا سقف ۳ ميليون تومان معرفي شده اند و هم اکنون نيز روند ثبت نام و صدور مجوز براي بقيه متقاضيان ادامه دارد. اين برنامه ها به توسعه صنايع دستي از جمله بافت قاليچه و گليم و به ويژه قاليچه بلوچي که بافت آن در سرخس رو به انقراض بود، کمک شاياني کرده به طوري که اين هنر بومي را در شهرستان از خطر انقراض نجات داده است.
رئيس سابق اداره ميراث فرهنگي در پاسخ به اين سوال خراسان که سرانجام تکليف مرمت انبار غله سرخس چه شد؟ گفت: براي مرمت اين بنا که قدمتي برابر با شهر تاريخي سرخس دارد، مشکلي نداريم اما مالکيت اين مکان با آستان قدس است و در نتيجه حمايت و پي گيري مسئولان استاني و آستان قدس در اين زمينه راهگشا خواهد بود تا اين بناي دوره مظفرالدين شاه که اولين انبار غله در مسير جاده ابريشم در اين نقطه از کشورمان است، از تخريب حتمي نجات يابد.